ASTM A563/A563M الزامات مهره‌های فولاد کربنی و آلیاژی برای کاربردهای عمومی سازه‌ای و مکانیکی را بیان می‌کند. برای انتخاب مهره، گرید، شکل، اندازه، رزوه و وضعیت پوشش باید همراه مشخصات پیچ بررسی شوند. شماره استاندارد به‌تنهایی مشخصات کامل سفارش نیست.
سه معیار اصلی انتخاب
گرید و کاربرد
خواص محصول با پیچ و ضوابط مجموعه تطبیق داده شوند.
شکل و رزوه
ابعاد، نوع مهره و وضعیت رزوه پوشش‌دار مشخص باشند.
آزمون و ردیابی
نتایج آزمون و شناسه قطعات با سفارش کنترل شوند.
دامنه و ویرایش استاندارد
نسخه A563/A563M-26 مهره‌های اینچی و متریک را در عنوان و دامنه خود پوشش می‌دهد. مقادیر دو دستگاه مستقل‌اند و نباید با تبدیل تقریبی مخلوط شوند. مشخصات قرارداد ممکن است به ویرایش دیگری ارجاع دهند؛ مرجع پذیرش باید روشن باشد.
استاندارد محصول را با استاندارد ابعادی و الزامات اتصال تکمیل کنید. شکل شش‌گوش یا سنگین، به‌تنهایی گرید را نشان نمی‌دهد. همچنین تمام گریدها و کلاس‌های دو سیستم را نباید معادل یکدیگر فرض کرد.
گریدهای A تا DH و انتخاب همراه پیچ
نام‌هایی مانند A، C، D و DH برای محصولات با الزامات متفاوت به کار می‌روند. انتخاب از روی ترتیب حروف یا ظاهر مهره کافی نیست. اندازه، شکل، پوشش و مشخصات پیچ در تعیین ترکیب مجاز مؤثرند.
در پیچ سازه‌ای یا انکربولت، جدول تطبیق معتبر همان مشخصات بررسی شود. برای مثال، نسخه گالوانیزه و بدون پوشش ممکن است الزامات یکسانی نداشته باشند. نام قدیمی پیچ یا یک جدول عمومی بازار جای مرجع پروژه را نمی‌گیرد.
بار گواه چه چیزی را نشان می‌دهد؟
بار گواه یا Proof Load معیاری برای ارزیابی تحمل مهره در شرایط آزمون استاندارد است. این مقدار را نباید مستقیماً بار مجاز اتصال نصب‌شده دانست. شرایط آزمون، اندازه و گرید باید همراه نتیجه بررسی شوند.
سختی نیز بخشی از کنترل محصول است، نه جایگزین همه آزمون‌ها. ظاهر مناسب یا چرخیدن روی پیچ نمی‌تواند ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی را تأیید کند.
گالوانیزه، رزوه و روانکاری
پوشش پیچ بر ابعاد مؤثر رزوه اثر می‌گذارد. مهره و پیچ باید با روش جبران ضخامت و تلرانس سازگار تأمین شوند. Oversize یک مقدار دلخواه نیست و قلاویزکاری کارگاهی بدون مشخصه معتبر، روش پذیرش محصول نیست.
برای مجموعه‌های سازه‌ای، الزامات روانکاری و آزمون‌های مونتاژ در صورت شمول کنترل شوند. حذف یا تغییر روانکار کارخانه‌ای ممکن است بر روش ایجاد نیروی اتصال اثر بگذارد. دستور عمومی «همیشه یک گرید بالاتر» نیز جای بررسی استاندارد را نمی‌گیرد.
جایگزینی گرید و مقایسه با A194
A563 و A194 دامنه و الزامات متفاوت دارند. جایگزینی DH و 2H را قاعده دوطرفه و عمومی ندانید. شرایط اتصال، مشخصات پیچ و الزامات قرارداد تعیین‌کننده‌اند.
بند جایگزینی گرید قوی‌تر در A563 شرایطی مانند اطلاع به خریدار و نبود منع در سفارش دارد. آن را به مجوز تعویض هر محصول با هر گرید تبدیل نکنید. خواص محیطی، پوشش و ابعاد نیز باید حفظ شوند.
کنترل نصب و تحویل
رزوه، ارتفاع، آچارخور، سطح اتکا و علامت‌گذاری را با سفارش تطبیق دهید. گواهی به ذوب یا بچ قطعات مرتبط باشد. گشتاور یا روش پیش‌تنیدگی باید برای مجموعه تعیین شده باشد؛ از نام DH به‌تنهایی عدد نصب به دست نمی‌آید.
استفاده مجدد و تعویض قطعه طبق ضوابط اتصال انجام شود. قطعات مشابه با گرید یا پوشش متفاوت در انبار تفکیک شوند.
چک‌لیست سفارش
ویرایش، دستگاه واحدها، گرید یا کلاس، نوع مهره، قطر و رزوه، پوشش، روانکاری و آزمون‌های لازم را ذکر کنید. مشخصات پیچ همراه و محدودیت جایگزینی نیز روشن باشند.
منابع
معرفی رسمی ASTM A563/A563M-26؛ راهنمای جبران ضخامت پوشش در رزوه از AGA.